اگر مسئول تامین مواد غذایی یک سازمان باشید، احتمالاً با اصطلاح «کشت دوم» برخورد کرده اید. اما برنج ایرانی هاشمی کشت دوم چیست و چرا قیمت آن تفاوت محسوسی با هاشمی معمولی دارد؟ این سوال برای مدیران تدارکات که بودجه سالانه چند صد میلیونی برای خرید برنج دارند، اهمیت مضاعفی پیدا میکند. در واقع کشت دوم به برنجی گفته میشود که در همان سال زراعی، بعد از برداشت اول، دوباره کشت میشود. این برنج ویژگی های متفاوتی دارد که شناخت آنها به شما کمک میکند تصمیم بهتری بگیرید.
مهام کشت و صنعت آفاق طی هشت سال همکاری با سازمانه ایی مثل دانشگاه تهران و شرکت برق منطق های تهران، تفاوت های اساسی این دو نوع برنج را در مقیاس عمده تست کرده است. نکته جالب اینجاست که بسیاری از سازمانها پس از آزمایش، کشت دوم باختر را برای بخشی از سبد کالای سازمانی خود انتخاب کردهاند. دلیلش چه بود؟ بیایید با جزئیات بررسی کنیم.
کشت دوم به برنجی گفته میشود که کشاورز پس از برداشت محصول اول، در همان زمین و در فاصله کوتاهی دوباره کاشت میکند. این روش معمولاً در مناطق گرمسیری مثل گیلان و مازندران رایج است. اما آیا این موضوع روی کیفیت تاثیر میگذارد؟
بله، اما نه لزوماً منفی. کشت دوم دانه های کمی کوتاهتر، عطر ملایمتر و رنگ کمی سفیدتر دارد. این یعنی برنج بدتر است؟ نه. یعنی برنج متفاوت است. برای مثال در برنج هاشمی کشت دوم باختر 10 کیلویی که مهام از کارخانه باختر تامین میکند، درصد شکستگی دانه کمتر از 5 درصد است، درحالی که برخی برندهای کشت اول با کیفیت پایین تا 12 درصد شکستگی دارند.
دکتر فاطمه فصیح، مدیرعامل مهام، در جلسه ای با تامینکنندگان توضیح داد که کشت دوم به دلیل شرایط رشد سریعتر، نشاسته بیشتری دارد. همین موضوع باعث میشود برنج بعد از پخت کمی چسبندهتر شود. برای غذاهایی مثل کته، این مزیت است. برای پلو، باید تکنیک خیساندن را تغییر دهید.
بسیاری فکر میکنند قیمت پایینتر یعنی کیفیت ضعیف. اما واقعیت چیز دیگری است. هزینه تولید کشت دوم واقعاً کمتر است و این ربطی به تقلب ندارد. بیایید با اعداد واقعی حساب کنیم.
یک کشاورز برای کشت اول باید کل فرآیند شخم، کود، آبیاری اولیه و نشاکاری را از صفر انجام دهد. هزینهاش حدود 8 میلیون تومان به ازای هر هکتار است. اما برای کشت دوم، زمین آماده است، سیستم آبیاری نصب شده و فقط نیاز به نشاکاری مجدد و کود کمتری دارد. هزینه حدود 4 میلیون تومان.
| شاخص | کشت اول | کشت دوم |
|---|---|---|
| هزینه تولید (هر هکتار) | 8 میلیون تومان | 4 میلیون تومان |
| مدت رشد | 120 تا 140 روز | 90 تا 110 روز |
| میزان آب مصرفی | 12000 متر مکعب | 8000 متر مکعب |
| درصد شکستگی استاندارد | زیر 5% | زیر 7% |
مهندس ناصر فصیح، مدیر مهام، توضیح میدهد که قیمت برنج هاشمی کشت دوم 5 کیلویی باختر معمولاً 25 تا 30 درصد کمتر از کشت اول است. این اختلاف در خریدهای عمده بالای 500 کیلو میتواند تا 40 درصد هم برسد. برای سازمانی که سالانه 2 تن برنج مصرف میکند، این یعنی صرفهجویی 30 تا 40 میلیون تومانی.
این سوال مهمی است که پاسخش بستگی به نوع مصرف دارد. اگر برنج شما صبحانه کارکنان است، کشت دوم عالی است. اگر پذیرایی مهمان خارجی دارید، شاید کشت اول بهتر باشد. بیایید دقیقتر بررسی کنیم.
سلف سرویس کارکنان یکی از بهترین جاهاست. کشت دوم در غذاهای خورشتی، کته و چلوکباب عملکرد عالی دارد. عطر کمتر آن در فضای بسته مزاحمت ایجاد نمیکند. چسبندگی بیشترش برای قالب های برنج مناسب است.
غذای بیمارستانها و مراکز درمانی جای دیگری است که کشت دوم جواب میدهد. قیمت پایینتر به بودجه کمک میکند. چسبندگی برای بیمارانی که غذای نرم میخواهند مناسب است. مهام سالانه حدود 8 تن کشت دوم به بیمارستان بانک ملی ایران تحویل میدهد و بازخورد مثبت است.
هتل های پنج ستاره و رستوران های لوکس معمولاً کشت اول میخواهند. دلیلش ظاهر و عطر قویتر است. مهمانی های رسمی و پذیرایی VIP هم همینطور. در این موارد باید برنج هاشمی اعلا باختر را انتخاب کنید.
مشکل اصلی بازار این است که برخی فروشندگان برنج هندی یا پاکستانی را به عنوان کشت دوم ایرانی میفروشند. این کلاهبرداری است و شناختن آن مهم است. چند تست ساده وجود دارد که میتوانید قبل از خرید عمده انجام دهید.
تست خیساندن خیلی کمک میکند. یک مشت برنج بردارید و 30 دقیقه در آب بگذارید. کشت دوم اصلی رنگش شیری میشود اما شکل دانه حفظ میشود. برنج تقلبی یا زرد میشود یا خیلی سریع پف میکند. این تست را مهام برای هر محموله ای که از باختر میگیرد انجام میدهد.
تست عطر هم راهگشا است. کشت دوم اصلی عطر ملایم هاشمی دارد که با گرم کردن دانهها بین دو دست مشخص میشود. برنج پاکستانی یا هندی عطری شبیه پفک دارند. برخی فروشنده های متقلب حتی اسانس اضافه میکنند که این عطر مصنوعی خیلی زود از بین میرود.
مهام با تامین مستقیم از کارخانه باختر این ریسک را حذف کرده است. تمام محمولهها با کد رهگیری و گواهی استاندارد همراه هستند. دکتر فصیح تاکید میکند که هیچ محموله ای بدون تست آزمایشگاه کنترل کیفیت به مشتری نمیرسد.
یک سرآشپز حرفه ای میداند که برنج کشت دوم تکنیک متفاوتی میخواهد. اگر مثل کشت اول باهاش رفتار کنید، یا چسبنده میشود یا بیرون میریزد. سازمان هایی که روزانه برای 500 نفر غذا میپزند این نکات را باید بدانند.
کشت دوم باید کمی بیشتر از کشت اول خیسانده شود. برای هر 10 کیلو برنج، حداقل 2 ساعت در آب ولرم بگذارید. اما نکته مهم اینجاست: نسبت آب به برنج در خیساندن باید 3 به 1 باشد، نه 2 به 1 مثل کشت اول. این کار باعث میشود نشاسته بیشتر از دانه خارج شود و چسبندگی کمتر شود.
مهندس فصیح در یک جلسه آموزش به سرآشپزهای گروه صنعتی سایپا توضیح داد که اگر میخواهید برنج دانهبلند داشته باشید، یک قاشق غذاخوری روغن به آب خیساندن اضافه کنید. این ترفند ساده باعث میشود دانهها به هم نچسبند.
کشت دوم سریعتر میپزد. برای پلو، 25 دقیقه دم کافی است. برای کته، 40 دقیقه. اگر بیشتر دم بکشد، تهدیگ خیلی سفت میشود و دانه های بالا له میشوند. این اعداد برای دیگ 50 لیتری است. برای دیگ های کوچکتر، 5 دقیقه کم کنید.
| نوع غذا | نسبت آب به برنج | زمان دم | دمای مناسب |
|---|---|---|---|
| پلو ایرانی | 1 به 1.5 | 25 دقیقه | حرارت ملایم |
| کته | 1 به 2 | 40 دقیقه | حرارت متوسط |
| چلوکباب | 1 به 1.8 | 30 دقیقه | حرارت ملایم |
| برنج مکزیکی | 1 به 2.5 | 35 دقیقه | حرارت کم |
بیایید با اعداد واقعی یک سازمان متوسط را بررسی کنیم. فرض کنید شرکتی با 200 کارمند که روزانه یک وعده غذا سرو میکند. مصرف ماهانه حدود 240 کیلو برنج است. سالانه تقریباً 2.9 تن. حالا ببینیم کشت دوم چقدر صرفهجویی ایجاد میکند.
قیمت کشت اول هاشمی باختر در خرید عمده حدود 185 هزار تومان است (هر کیلو). قیمت کشت دوم باختر 900 گرمی در خرید عمده 135 هزار تومان. اختلاف 50 هزار تومان به ازای هر کیلو. برای 2.9 تن، این میشود 145 میلیون تومان صرفهجویی در سال.
اگر همین پول صرفهجویی شده را خرج بهبود کیفیت سایر اقلام کنید چه میشود؟ میتوانید گوشت مرغوبتر بخرید. یا سبزیجات ارگانیک. یا حتی یک وعده غذا در ماه را ارتقا دهید. این همان کاری است که مهام به مشتریان سازمانی پیشنهاد میدهد: بودجه را هوشمندانه توزیع کنید، نه اینکه صرف یک قلم شود.
دانشگاه تهران که یکی از مشتریان بلندمدت مهام است، با تغییر 60 درصد از برنج خود از کشت اول به کشت دوم، سالانه 320 میلیون تومان صرفهجویی کرد. این پول صرف راهاندازی بوفه سالم برای دانشجویان شد.
نه هر کشت دومی ارزش خرید دارد. برند مهم است. باختر یکی از معتبرترین تولیدکنندگان است که کشت دوم آن با استانداردهای صادرات تطابق دارد. اما چطور باید سفارش عمده بدهید؟
مهام با قراردادهای سالانه کار میکند. این یعنی شما قیمت ثابتی برای کل سال دارید، صرفنظر از نوسانات بازار. مثلاً اگر امروز قرارداد ببندید، حتی اگر 6 ماه دیگر قیمت برنج 30 درصد بالا برود، شما همان قیمت اولیه را میپردازید. این برای بودجهریزی سازمانها طلاست.
یکی از خدمات منحصر به فرد مهام، امکان تهاتر مواد غذایی عمده است. اگر شرکت شما محصولی تولید میکند، میتوانید به جای پرداخت نقدی، محصول خود را تهاتر کنید. این گزینه برای شرکت های تولیدی که نقدینگی محدود دارند عالی است.
نه، هیچ ضرر سلامتی ندارد. کشت دوم فقط تفاوت در زمان کشت دارد، نه مواد شیمیایی یا تغییرات ژنتیکی. گواهی بهداشت وزارت بهداشت برای کشت اول و دوم یکسان است. تفاوت در عطر و ظاهر است، نه ارزش غذایی.
مهام برای سفارش های بالای 300 کیلو قیمت عمده میدهد. اما تخفیف های پله ای دارد: 300 تا 500 کیلو 10 درصد، 500 تا 1000 کیلو 15 درصد، بالای 1 تن 20 تا 25 درصد تخفیف. برای سفارش های زیر 300 کیلو هم میتوانید از سبد کالای سازمانی استفاده کنید که برنج با سایر اقلام ترکیب میشود.
برای سفارش های داخل تهران، حداکثر 48 ساعت. شهرستانها 3 تا 5 روز کاری. اما اگر قرارداد سالانه داشته باشید، مهام طبق برنامه ای که شما تعیین میکنید تحویل میدهد. مثلاً هر دوشنبه اول ماه، 200 کیلو برنج در انبار شما. این باعث میشود نیاز به فضای انبارداری کمتری داشته باشید.
بله، بسیاری از رستورانها این کار را میکنند. نسبت 50 به 50 نتیجه خوبی میدهد. عطر کشت اول حفظ میشود اما هزینه 27 درصد کم میشود. اما باید دقت کنید که زمان خیساندن و پخت را بر اساس کشت دوم تنظیم کنید، چون سریعتر آماده میشود.
کشت دوم مثل کشت اول نگهداری میشود. محیط خشک با دمای زیر 25 درجه، دور از نور مستقیم. در ظروف دربسته. اما یک نکته: کشت دوم اگر بیش از 6 ماه نگهداری شود، عطرش بیشتر کم میشود. پس برای خریدهای عمده، بهتر است سفارش را به دوره های 3 ماهه تقسیم کنید. مهام این امکان را میدهد که قرارداد سالانه ببندید اما تحویل را فصلی انجام دهید.
انتخاب بین کشت اول و دوم به نوع مصرف و بودجه شما بستگی دارد. کشت دوم برای بسیاری از سازمانها گزینه هوشمندانه ای است که صرفهجویی قابل توجه به همراه دارد. مهام کشت و صنعت آفاق با تجربه تامین برای بیش از 150 سازمان بزرگ، میتواند بهترین ترکیب کشت اول و دوم را برای نیاز شما پیشنهاد دهد. کیفیت برنج های باختر که مستقیماً از کارخانه تامین میشوند، با گواهی استاندارد و تست آزمایشگاه همراه است.
برای مشاوره رایگان و دریافت نمونه آزمایشی، با کارشناسان فروش مهام از طریق صفحه تماس با ما در ارتباط باشید. همچنین میتوانید سبدهای کالای آماده را مشاهده کنید که برنج کشت دوم به همراه سایر اقلام ضروری در آنها گنجانده شده است. تیم مهام از شنبه تا چهارشنبه ساعت 8:30 تا 17:00 پاسخگوی شماست.
با افتخار کارشناسان مهام آماده ارائه مشاوره رایگان به شما عزیزان می باشند.
محصولات مهام
سبدهای کالای مهام
خدمات مهام
